Wat is vitamine D tekort en waarom is het belangrijk?
Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die je lichaam helpt om calcium op te nemen. Het speelt een grote rol bij sterke botten, spieren, je immuunsysteem en zelfs je stemming. Een tekort komt vaker voor dan veel mensen denken, vooral bij mensen die weinig buiten komen, een donkere huid hebben of bedekkende kleding dragen. Omdat de klachten vaak vaag beginnen, wordt een tekort regelmatig pas laat ontdekt.
Hoe ontstaat een vitamine D tekort?
Je lichaam maakt vitamine D vooral aan via zonlicht op je huid. Daarnaast zit het in kleine hoeveelheden in voeding zoals vette vis, eieren en met vitamine D verrijkte producten. Een tekort kan ontstaan als je weinig buiten komt, altijd zonnebrand met een hoge factor gebruikt, een donkere huid hebt of ouder wordt. Ook bij overgewicht en bepaalde aandoeningen aan darmen, lever of nieren kan je lichaam vitamine D minder goed benutten.
Wat zijn de belangrijkste symptomen van vitamine D tekort?
De symptomen van een tekort aan vitamine D zijn vaak sluipend en niet altijd direct te herkennen. Hierdoor worden ze soms verward met stress, drukte of veroudering. Toch zijn er een aantal klachten die vaak terugkomen en waar je alert op kunt zijn.
Vermoeidheid en spierzwakte
Een veelvoorkomende klacht is een voortdurende vermoeidheid, zelfs als je genoeg slaapt. Spierzwakte of een zwaar gevoel in armen en benen komt ook vaak voor. Traplopen kan zwaarder worden en je kunt het idee hebben dat je minder kracht hebt dan vroeger. Deze klachten worden soms afgedaan als conditiegebrek, maar kunnen wijzen op een vitamine D tekort.
Pijn in botten en gewrichten
Een doffe, zeurende pijn in botten, onderrug, heupen of knieën kan samenhangen met een te lage vitamine D spiegel. Bij een langdurig tekort kan de botkwaliteit afnemen, wat op termijn het risico op botontkalking en breuken verhoogt. Dit is vooral belangrijk voor ouderen en vrouwen na de overgang, maar ook jongere mensen kunnen hier last van krijgen.
Neerslachtige gevoelens en vatbaarheid voor infecties
Vitamine D speelt ook een rol in je immuunsysteem en mogelijk in je stemming. Bij een tekort voelen sommige mensen zich somberder of prikkelbaarder, vooral in de donkere maanden. Daarnaast kun je merken dat je sneller verkouden bent, vaker keelontsteking hebt of last hebt van luchtweginfecties. Dit zijn geen bewijzen op zichzelf, maar in combinatie met andere klachten kan het een signaal zijn.
Wat kun je doen bij een vitamine D tekort?
Als je meerdere van deze klachten herkent, is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken. Alleen een bloedtest kan betrouwbaar laten zien of je daadwerkelijk een tekort hebt. Ga niet op eigen houtje hoog doseren zonder advies, want te veel vitamine D kan op termijn ook schadelijk zijn.
Daglicht, voeding en supplementen
Probeer dagelijks korte tijd naar buiten te gaan met onbedekte handen en gezicht, bij voorkeur midden op de dag. Dit helpt je lichaam om vitamine D aan te maken. Kies regelmatig voor voeding die van nature vitamine D bevat, zoals zalm, makreel, haring en eieren, en producten die zijn verrijkt met vitamine D. Als uit bloedonderzoek blijkt dat je een tekort hebt, kan je arts of apotheker een passend supplement adviseren in de juiste dosering. Door zonlicht, voeding en eventueel supplementen te combineren, kun je je vitamine D waarde meestal veilig herstellen en veel klachten verminderen of voorkomen.
